Vắt chanh vào miệng khi trẻ lên cơn co giật, mẹ bỉm sữa suýt giết con vì sai lầm chết người này

Thấy con lên cơn co giật, nghe theo lời chỉ dẫn của bạn bè, người mẹ lấy chanh vắt vào miệng trẻ. Tuy nhiên lúc này, đứa trẻ không những không hết bệnh mà còn có dấu hiệu tím tái và chuyển sang viêm phổi nặng.

Đó là một trong những sai lầm cơ bản nhưng rất nguy hiểm của cha mẹ trong cách xử lý khi trẻ lên cơn sốt cao co giật mà bác sĩ Đinh Tấn Phương, Trưởng khoa Cấp cứu BV Nhi Đồng 1 (TP.HCM) cảnh báo, trong bối cảnh hàng tháng, khoa luôn tiếp nhận trên dưới 10 ca trẻ phải cấp cứu (khoảng 300 ca mỗi năm) vì những vấn đề liên quan đến co giật, động kinh.

BS Đinh Tấn Phương chia sẻ các quan niệm sai lầm của cha mẹ trong xử trí khi trẻ bị co giật.
BS Đinh Tấn Phương chia sẻ các quan niệm sai lầm của cha mẹ trong xử trí khi trẻ bị co giật.

Theo BS Phương, nhiều cha mẹ quá lệ thuộc vào những kinh nghiệm dân gian hay lời chỉ dẫn của bạn bè, người thân mà có những cách xử trí không đúng khi trẻ lên cơn sốt co giật. Một trong những sai lầm có thể kể ra là quan niệm vắt chanh cho vào miệng trẻ sẽ giúp cơn co giật kết thúc, hay có trường hợp người nhà tự lấy muỗng đưa vào miệng cho trẻ cắn.

Tuy nhiên hành động này là rất nguy hiểm, bởi lúc này đường thở của trẻ không hoạt động, khi chanh được đưa vào miệng có thể tuột vào luôn bên trong gây hóc dị vật đường thở, thậm chí làm trẻ tím tái, ngưng thở.

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để xác định đúng bệnh.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để xác định đúng bệnh.

“Trẻ em từ 5 tháng đến 6 tuổi khi sốt cao (trên 39 độ C) có khả năng co giật lành tính. Đây là những cơn co giật thường ngắn, kéo dài tối đa từ 1-2 phút và sau cơn co giật, bệnh nhân tỉnh táo bình thường, không để lại di chứng gì hết. Tuy nhiên, nếu bé không sốt mà vẫn co giật, sau co giật bị liệt nửa người hoặc hôn mê, để lại di chứng ngưng thở thì đã liên quan đến bệnh lý, đa phần là bệnh lý thần kinh trung ương” – BS Phương phân tích.

Những bệnh lý hay gặp nhất là động kinh, nhiễm khuẩn ở hệ thần kinh trung uơng (như viêm màng não do siêu vi), rối loạn điện giải do tiêu chảy, mất nước do hạ/tăng natri trong máu gây co giật. Ngoài ra, sau khi bệnh nhân bị chấn thương phù não cũng gây co giật. Những trường hợp bệnh lý này chỉ chiếm khoảng 20% những ca nhập viện, còn lại đa phần là lành tính. Chính vì vậy, vấn đề xử trí của cha mẹ khi con lên cơn co giật để không bị di chứng là rất quan trọng.

Nhiều trẻ bị co giật, phải cấp cứu tại BV Nhi Đồng 1.
Nhiều trẻ bị co giật, phải cấp cứu tại BV Nhi Đồng 1.

“Khi co giật, trẻ thường bị mất ý thức, phản xạ hầu, họng mất đi, biểu hiện là tình trạng hít sặc. Di chứng cơ bản nhất là tình trạng thiếu oxy ở não. Phụ huynh cần tìm cách làm cho nhớt từ miệng chảy ra để không làm thiếu oxy, ngửa đầu trẻ ra để đường thở được thông.

Nếu trẻ lên cơn sốt phải tìm cách cho trẻ hạ sốt ngay bằng các phương pháp vật lý như: lau nước ấm, đặt thuốc sốt ở hậu môn. Làm mọi cách để trẻ không bị tím, kê đầu cao, không để miệng trẻ bị ách tắc. Thông thường khi trẻ bị co giật lành tính thì sẽ tự hết” – BS Phương đưa ra lời khuyên cho các phụ huynh.

Đồng tình với ý kiến này, BS Nguyễn Kiến Minh, Phó Trưởng khoa Thần kinh BV Nhi Đồng 1 cho biết, sau sốt trẻ có dấu hiệu co giật, ói tiêu chảy là rất bình thường. Tuy nhiên, nếu co giật mà không có vấn đề gì trước đó, rất có thể đứa bé co giật do động kinh.

BS Nguyễn Kiến Minh cho biết, nếu trẻ co giật mà không có triệu chứng gì trước đó, rất có thể do động kinh.
BS Nguyễn Kiến Minh cho biết, nếu trẻ co giật mà không có triệu chứng gì trước đó, rất có thể do động kinh.

 

“Cha mẹ nên xem con giật như thế nào, co cứng toàn thân hay giật tay chân, khi giật đầu mặt có quay qua bên nào hay không, bé có bị mất ý thức hay không để xác định co giật có nguyên nhân cụ thể hay không” – BS Minh chia sẻ.

Ngoài dựa vào lâm sàn và bệnh sử từ người nhà kể lại, khi bé co giật, các BS sẽ tiến hành đo điện não, nặng thêm có thể cho chụp MRI não để tìm hiểu chính xác cơn co giật xuất phát từ vấn đề gì.

Nếu thực sự bị co giật do động kinh, trẻ sẽ được tiến hành điều trị bằng thuốc một cách nghiêm ngặt. Cụ thể, trẻ phải uống thuốc đúng giờ, đúng liều, bởi nếu quên 1 lần thuốc có thể điều trị ngay từ đầu lại. Ngoài ra trong quá trình điều trị nếu trẻ chậm nói, chậm đi có thể phối hợp với tập vật lý trị liệu.

Khơi thông đường thở là điều quan trọng nhất khi trẻ lên cơn co giật.
Khơi thông đường thở là điều quan trọng nhất khi trẻ lên cơn co giật.

“Động kinh là bệnh mãn tính nên khi chẩn đoán phải rất kỹ lưỡng. Sau khi điều trị khoảng 2 năm, nếu bé phát triển bình thường sẽ dừng lại. Tỉ lệ động kinh của trẻ sốt co giật và trẻ động kinh bình thường là như nhau. Do vậy, đôi khi sốt co giật đơn giản dễ nhầm lẫn với viêm phổi” – BS Minh nói.

Theo các BS, nếu bị sốt co giật do bệnh lý, trẻ có thể diễn tiến đến viêm não, với mức độ tử vong lên đến 30%. Lời khuyên cho các bậc cha mẹ là cần bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân để điều trị đúng cách, ở mức độ vừa phải và sớm đưa đến cơ sở y tế để ác định chính xác nguyên nhân co giật.

Nguồn: Trí Thức Trẻ